กิจกรรม

การอบรมเพื่อเพาะเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่ ครั้งที่ 3

เวียนมาบรรจบอีกครั้ง สำหรับงานอบรมการดำเนินคดีปกครองด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติให้แก่นักกฎหมายสิทธิมนุษยชน ซึ่งครั้งนี้เป็นครั้งที่ 3 แล้วที่พวกเรา โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) ได้จัดงานอบรมเสริมสร้างความรู้ในลักษณะนี้ขึ้น โดยมุ่งเสริมทักษะในการทำคดีปกครองด้านสิ่งแวดล้อมและเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมให้กับผู้เข้าร่วมการอบรมโดยจัดกันไปเมื่อวันที่ 16-18 มีนาคม 2555 ที่ผ่านมา

หลังจากในวันที่ 4-6 กุมภาพันธ์ 2555 ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบสารพิษในเบื้องต้น (Test kit) และได้พบสารตะกั่ว รวมทั้งสารพิษอื่น ๆ ในแต่ละจุดที่ทำการตรวจไปแล้วนั้น

วันที่ 15-17 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา ทาง Greenpeace และ EnLAW ได้ร่วมกันลงพื้นที่ตรวจสอบสารพิษที่ลำห้วยคลิตี้อีกครั้ง โดยในครั้งนี้ นอกจากจะตรวจวัดค่าสารตะกั่วด้วยวิธี Test kit เหมือนครั้งที่ผ่านมาแล้ว ยังได้ทำการตรวจหาสารพิษเต็มรูปแบบ ทั้งตรวจคุณสมบัติพื้นฐานของตัวอย่างหน้างาน อันได้แก่ ค่าpH ค่าออกซิเจนละลายน้ำ (DO) ค่าการนำไฟฟ้า (EC) อุณหภูมิ และเก็บตัวอย่างน้ำ ตะกอนท้องน้ำ ดิน และกบ ไปตรวจหาสารพิษที่ห้องปฏิบัติการอีกด้วย นอกจากนี้ จุดที่ทำการเก็บตัวอย่างน้ำ ยังมีการเพิ่มเติมจากจุดที่ทางกรมควบคุมมลพิษตรวจ ซึ่งคือ จุดที่อยู่เหนือโรงแต่งแร่ จุดใต้หมู่บ้าน และน้ำจากประปาภูเขาหมู่บ้าน อีกทั้งยังมีการเก็บตัวอย่างดินในพื้นที่ที่น้ำท่วมถึง คือ สนามเด็กเล่นของศูนย์เด็กเล็กประจำหมู่บ้าน และจุดที่น้ำท่วมไม่ถึง เพื่อเปรียบเทียบปริมาณสารตะกั่วของสองบริเวณ ทั้งนี้การตรวจสนามเด็กเล่น ยังเป็นไปเพื่อตรวจสารพิษซึ่งอาจแทรกซึมอยู่ในพื้นดิน อันจะเป็นอันตรายต่อเด็กที่มาวิ่งเล่นอีกด้วย

จากสภาพการณ์นโยบายส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมของไทย ชุมชนตื่นตัวในการใช้สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญในการมีส่วนร่วมตรวจสอบการดำเนินโครงการที่อาจมีผลกระทบต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิต และสิ่งแวดล้อม เช่น สิทธิในการขอข้อมูลข่าวสารโครงการจากรัฐ สิทธิในการร้องทุกข์ ร้องเรียนให้รัฐตรวจสอบ กำหนดมาตรการเพื่อความปลอดภัยก่อนดำเนินโครงการ เช่น การจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ใช้เสรีภาพการชุมนุม เสนอประเด็นต่อสาธารณะ ตลอดจนการฟ้องร้องคดีต่อศาลเพื่อให้มีการเพิกถอนการอนุญาตประกอบการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนรัฐและผู้ประกอบการได้อาศัยการฟ้องร้องคดีทั้งทางอาญา และเรียกค่าเสียหายกับแกนนำของชุมชนเพื่อสร้างภาระในการต่อสู้คดี และทำให้เกิดความหวาดกลัวในการแสดงความคิดเห็นและการใช้สิทธิตรวจสอบโครงการดังกล่าวทำให้ EnLAW ต้องรับบุคลากรนักกฎหมายสิทธิด้านสิ่งแวดล้อมรุ่นใหม่ทำงานเพิ่มจาก 4 คนเป็น 8 คน และขยายงานความช่วยเหลือด้านกฎหมาย นอกจากคดีเชิงรุกตรวจสอบให้รัฐปฏิบัติหน้าที่ในการควบคุมตรวจสอบการดำเนินโครงการอุตสาหกรรมให้เป็นไปตามขั้นตอนของกฎหมาย และมีมาตรการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมเสียหายจากมลพิษมาสู่คดีปกป้องนักต่อสู้ด้านสิทธิในสิ่งแวดล้อมทั้งคดีอาญา คดีแพ่งผ่านเครือข่ายทนายความสิทธิมนุษยชนมากยิ่งขึ้น โดยปัจจุบัน EnLAW รับผิดชอบคดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาในชั้นศาลอยู่ทั้งสิ้น 38 คดี แบ่งเป็น

               - คดีปกครองซึ่งเป็นข้อพิพาทระหว่าง ชุมชน กับรัฐ จำนวน 15 คดี
               - คดีอาญา และคดีแพ่ง ในการปกป้องนักสิทธิ จำนวน 23 คดี

นับแต่เหตุการณ์ที่สารตะกั่วจากโรงแต่งแร่ ของบริษัทตะกั่ว คอนเซนเตรทส์ (ประเทศไทย) จำกัด รั่วไหลลงสู่ลำห้วยคลิตี้ ซึ่งส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพและวิถีชีวิตของชาวบ้านหมู่บ้านคลิตี้ล่าง รวมทั้งระบบนิเวศตามธรรมชาติในบริเวณลำห้วย เป็นเวลากว่า 14 ปีแล้ว ที่ตะกอนตะกั่วนับหมื่นตันยังคงนอนแน่นิ่งอยู่ท้องลำห้วย และพร้อมจะคละฟุ้งคลุ้งขึ้นมาได้ตลอดเวลา พร้อมกับสารตะกั่วจำนวนไม่น้อยก็ยังคงลื่นไหลไปพร้อมกับสายน้ำที่หล่อเลี้ยงชาวบ้านคลิตี้ล่างอยู่เสมอมา โดยพวกเขา ได้แต่เพียงรอว่า “ผู้รับผิดชอบ” คนไหนจะเข้ามาแก้ไขปัญหานี้..

วันที่: 8 ตุลาคม 2554
สถานที่: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)

โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) ร่วมกับเครือข่ายผังเมืองเพื่อสังคม และคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) จัดเวทีเสวนา“ผังเมืองไทย กลไกสำคัญที่ยังไม่คุ้มครองชุมชน” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมประเด็นปัญหาเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายผังเมืองที่มีอยู่ในปัจจุบัน เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลที่จะผลักดันร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ให้มีแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการบังคับใช้กฎหมายผังเมืองดังกล่าวต่อไป มีผู้เข้าร่วม ประมาณ 80 คน โดยเป็นตัวแทนจากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน สถาบันการศึกษา และประชาชนจาก 8 จังหวัด คือ จังหวัดสระบุรี จังหวัดนครศรีธรรมราช อำเภอบ้านค่าย, ปลวกแดง จังหวัดระยอง จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อำเภอปะทิว, ละแม จังหวัดชุมพร จังหวัดสตูล และจังหวัดปราจีนบุรี