การทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งของศาลปกครองในคดีปกครองด้านสิ่งแวดล้อม
: ศึกษากรณีคำสั่งยกคำร้องขอทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองในคดีหมายเลขดำที่ 1454/2553 ของศาลปกครองกลาง

1. เหตุผลที่ต้องมีมาตรการทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครองก่อนการพิพากษา

เนื่องจากระบบกฎหมายยอมรับข้อเท็จจริงที่ว่า กระบวนการยุติธรรมมักใช้ระยะเวลานานพอสมควรจึงจะสามารถหาข้อยุติจนนำไปสู่การมีคำพิพากษาที่ให้ความเป็นธรรมกับคู่กรณีได้ แต่การฟ้องคดีปกครองประเภทขอให้เพิกถอนกฎหรือคำสั่งตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 9 (1)¹ กฎหมายบัญญัติว่าระหว่างที่ยังไม่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งใด ๆ ออกมา คำสั่งทางปกครองหรือกฎที่เป็นวัตถุแห่งคดีที่ออกโดยฝ่ายปกครองย่อมยังมีผลใช้บังคับต่อไป² นั่นหมายความว่าความเดือดร้อนเสียหายของผู้ฟ้องคดีที่เกิดจากกฎหรือคำสั่งทางปกครอง ยังคงมีอยู่และดำเนินต่อไปตราบเท่าที่ศาลยังไม่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น

เมื่อลมหายใจยังคงมีอยู่ก็ยังต้องดำเนินชีวิตกันต่อไป ปัญหาการปนเปื้อนสารแคดเมียมใน ดิน น้ำ ข้าว คน ของชุมชนลุ่มน้ำแม่ตาว ในตำบลพระธาตุผาแดง ตำบลแม่ตาว และตำบลแม่กุ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ยังไม่มีทางออกนับจากวันที่เป็นข่าวในหน้าหนังสือพิมพ์เมื่อปี 2547 จนถึงวันนี้นับเป็นเวลา 7 ปีผ่านไปก็ยังคงปนเปื้อนไปด้วยสารแคดเมียมเช่นเดิม

คดีนี้ ผมในฐานะผู้อำนวยการโครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) มีส่วนเกี่ยวข้องโดยเป็นหัวหน้าคณะให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายกรณีการคัดค้านโรงไฟฟ้าบ่อนอก-หินกรูด ของสภาทนายความ ติดตามข้อมูล ร่วมสอบข้อเท็จจริง กับหน่อย จินตนา แก้วขาว ตั้งแต่ปี 2544 แต่มิได้เป็นทนายความว่าความในคดีนี้โดยตรงครับ แต่ขอเสนอข้อเท็จจริงจากสำนวนและความเห็นทางกฎหมายดังนี้

โดย : สมชาย ปรีชาศิลปกุล
ที่มา : คอลัมน์กฎเมืองกฎหมาย เว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจ 29 ก.ย. 2554

คดีของจินตนา แก้วขาว แกนนำของกลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติบ่อนอก-หินกรูด ประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งถูกฟ้องดำเนินคดีจากบริษัทที่ดำเนินการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินนับเป็นตัวอย่างคดีหนึ่งที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง

“อบรมการดำเนินคดีปกครองด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ แก่นักกฎหมายสิทธิมนุษยชน” 

การอบรมเพื่อเพาะเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่ : ครั้งที่สองของ EnLAW

มนทนา ดวงประภา

ทนายความประจำโครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม 

ถ้ายังจดจำบรรยากาศการทำงานกลุ่มและการทำข้อสอบในมหาวิทยาลัยได้ คุณก็ได้สัมผัสถึงความรู้สึกของผู้เข้าร่วมอบรมแล้วบางส่วน งานอบรมนี้จัดกันมาแล้วตั้งแต่วันที่ 11-13 มีนาคม 2554 ที่กรุงเทพมหานคร เกือบสองอาทิตย์แล้วที่เพื่อน ๆ กลับไปปฎิบัติภารกิจยังฐานที่มั่นของตนเอง ผู้เขียนจึงมีโอกาสเขียนถึงการอบรมครั้งนี้

รวมเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้

รัฐธรรมนูญ มาตรา 67 วรรคสอง

              "การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสุขภาพ จะกระทำมิได้ เว้นแต่จะได้ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในชุมชน และจัดให้มีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียก่อน รวมทั้งได้ให้องค์การอิสระซึ่งประกอบด้วยผู้แทนองค์การเอกชนด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำเนินการดังกล่าว"

สืบเนื่องจากสถานการณ์ปัญหาการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ มาตรา 67 วรรคสองที่กำลังเป็นประเด็นถกเถียงกันอย่างกว้างขวางในสังคมไทย ในขณะที่ภาคประชาชนคาดหวังให้เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยปกป้องอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนคุ้มครองสิทธิของทุกคนที่จะได้มีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี ตรงกันข้าม ภาครัฐกลับจับมือร่วมกับฝ่ายทุน พยายามทำลายความหวังนี้ของประชาชน สิ่งที่เราจะช่วยกันได้คือ ต้องช่วยกันตรวจสอบความไม่เป็นธรรมและตีแผ่ความจริงให้ปรากฏแก่สังคม

โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) ในฐานะที่ทำงานในประเด็นสิ่งแวดล้อมโดยตรง และได้เฝ้าติดตามความเป็นไปของการบังคับใช้รัฐธรรมนูญ มาตรา 67 วรรคสอง มาโดยตลอด จึงได้รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้อง นำมาเผยแพร่แก่สาธารณะ ด้วยหวังว่าจะเป็นฐานข้อมูลให้กับสังคมศึกษาทำความเข้าใจ และร่วมกันติดตามตรวจสอบความไม่ถูกต้องเป็นธรรมครั้งนี้

รายการเอกสารที่เกี่ยวข้อง  (อยู่ระหว่างการปรับปรุง)

ประเด็นโครงการอาจรุนแรงฯ

• ประกาศกระทรวง ทส. เรื่อง 11 ประเภทโครงการอาจรุนแรงฯ ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 67 วรรคสอง (ลงราชกิจจานุเบกษา 31 สิงหาคม 2553)
• สรุปมติการประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 4/2553 เรื่อง โครงการอาจรุนแรงฯ (23 สิงหาคม 2553)
• มติคณะรัฐมนตรีรับรอง 11 โครงการอาจรุนแรงฯ (31 สิงหาคม 2553)
• เอกสารประกอบการพิจารณาโครงการอาจรุนแรงฯ ของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (23 สิงหาคม 2553)
• รายงานข้อเสนอ เรื่อง โครงการอาจรุนแรงฯ ของคณะกรรมการ 4 ฝ่าย (18 ประเภทโครงการ)

• แถลงการณ์องค์กรภาคประชาชนคัดค้านมติคณะรัฐมนตรี ประกาศ 11 โครงการอาจรุนแรงฯ (1 กันยายน 2553)
  

พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ...ปิดประตูคนจนเรียกร้องสิทธิ

เลิศศักดิ์ คำคงศักดิ์
กลุ่มนิเวศวัฒนธรรมศึกษา

          สาระสำคัญของร่างพระ ราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ..... หรือ ร่างกฎหมายห้ามการชุมนุม เพราะสาระที่แท้จริงคือ ห้ามการชุมนุม ถ้าไม่ได้รับอนุญาตจากตำรวจก่อนการชุมนุมไม่น้อยกว่า 3 วัน มิฉะนั้น จะถือว่าเป็นการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย

          ร่างกฎหมายฉบับนี้ สะท้อนให้เห็นถึงธาตุแท้ของรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ที่มุ่งแต่จะรักษา เสถียรภาพของการเป็นรัฐบาลมากเสียจนนำเรื่องการชุมนุมของคนเสื้อแดงมาเป็นข้ออ้างในการผลักดันร่างกฎหมาย ห้ามการชุมนุมที่ครอบคลุมการบังคับใช้ต่อประชาชนทั้งประเทศ ทั้งๆ ที่การชุมนุมของคนเสื้อแดง คือ ความขัดแย้งทางการเมืองที่จ้องทำลายกันเองระหว่างพรรคประชาธิปัตย์กับพรรค เพื่อไทยที่มีอดีตนายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร อยู่ เบื้องหลังโดยเฉพาะ ซึ่งรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ก็ได้ประกาศใช้ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน และ พ.ร.บ.ความมั่นคงแห่งชาติ เพื่อควบคุมสถานการณ์และเอาผิดทางกฎหมายกับกลุ่มผู้ชุมนุมคนเสื้อแดงอยู่ แล้ว แต่รัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์กลับฉกฉวยโอกาสในสถานการณ์ความ ขัดแย้งทางการเมืองระหว่างพรรคของตัวเองกับพรรคเพื่อไทยปิดกั้นเสรีภาพการ ชุมนุมของประชาชนกลุ่มอื่นๆ ที่ไม่ได้เป็นการชุมนุมที่มีต้น เหตุจากความขัดแย้งทางการเมืองเช่นกลุ่มคนเสื้อแดงเลย การออก กฎหมายคุมทั้งประเทศเช่นนี้กลับเป็นการปิดกั้นเสรีภาพและทำลายประชาธิปไตย ของประชาชน ทั้งในระดับบุคคลและกลุ่มองค์กรทั่วทั้งประเทศ