แถลงการณ์คัดค้านมติ ครม. ประกาศ 11 โครงการอาจรุนแรงฯ

แถลงการณ์

เรื่อง ขอคัดค้านและขอให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรี เรื่อง ประกาศประเภทโครงการหรือกิจการ

ที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง

ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ

และสุขภาพ 11 ประเภท

วันที่ 1 กันยายน 2553

สรุปประเด็น : 
              องค์กรภาคประชาชนด้านสิ่งแวดล้อมและสิทธิมนุษยชน ออกแถลงการณ์คัดค้านมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 31 สิงหาคม 2553 ที่เห็นชอบตามมติคณะกรรมการสิ่งแวดล้อม ให้ประกาศกำหนดให้โครงการหรือกิจการ 11 ประเภท เป็นโครงการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ โดยมิได้เป็นไปตามข้อเสนอของคณะกรรมการ 4 ฝ่ายที่เสนอให้กำหนดทั้งหมด 18 ประเภทโครงการ ด้วยเห็นว่ามติดังกล่าวปราศจากความชอบธรรม และเป็นการละเมิดสิทธิของประชาชนซึ่งรัฐธรรมนูญมาตรา 67 วรรคสอง ให้การคุ้มครองรับรองไว้ ตามเหตุผลดังต่อไปนี้

            1.) เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญมาตรา 67 วรรคสอง ต้องการกำหนดมาตรการควบคุมตรวจสอบเพื่อลดและป้องกันผลกระทบความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นแก่ประชาชนและสิ่งแวดล้อม ด้วยเล็งเห็นว่าเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพในการรักษาสิ่งแวดล้อมและคุ้มครองสิทธิของประชาชนได้ดียิ่งกว่าการแก้ไขเยียวยาในภายหลัง แต่มติของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติกลับตัดลดข้อเสนอของคณะกรรมการ 4 ฝ่ายเหลือเพียง 11 ประเภทโครงการ ทั้งยังได้กำหนดเพิ่มเติมเงื่อนไขหรือขนาดที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง ทำให้โครงการขนาดใหญ่จำนวนมากไม่ต้องปฏิบัติและไม่ถูกตรวจสอบตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 67 วรรค 2 จนเกือบจะไม่มีโครงการใดๆเลยในประเทศไทยที่จะต้องปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญมาตราดังกล่าว และทำให้ไม่อาจบรรลุตามเจตนารมณ์แห่งรัฐธรรมนูญได้เลย
           2.) ข้อเสนอ 18 ประเภทโครงการของคณะกรรมการ 4 ฝ่าย เกิดขึ้นจากการศึกษาข้อมูล งานวิชาการ และผ่านการรับฟังและพิจารณาร่วมกันของทุกภาคส่วนทั้งประชาชน เอกชน ภาครัฐ และผู้ทรงคุณวุฒิ จึงเป็นข้อเสนอที่มีความน่าเชื่อถือ มีหลักวิชาการรองรับ และเป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย ซึ่งรัฐบาลควรต้องยึดเอาข้อเสนอดังกล่าวเป็นหลักเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำในการกำหนดประเภทโครงการหรือกิจการที่ต้องดำเนินการตามรัฐธรรมนูญมาตรา 67 วรรคสอง

           3.) คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้ใช้เวลาเพียงช่วงสั้นๆ พิจารณาปรับเปลี่ยนแก้ไขเหลือ 11 ประเภทโครงการ โดยไม่มีข้อมูลอ้างอิงและขาดการมีส่วนร่วมของภาคส่วนอื่นๆ จึงเป็นมติที่ไม่เป็นไปตามหลักวิชาการ และไม่มีความโปร่งใส ตลอดจนเป็นการละเลยไม่ให้ความสำคัญต่อกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน และไม่เคารพต่อการทำงานของคณะกรรมการ 4 ฝ่ายที่ได้รับการแต่งตั้งจากนายกรัฐมนตรีให้มาทำหน้าที่ศึกษากำหนดประเภทโครงการโดยเฉพาะ

ตามข้อคัดค้านและเหตุผลดังกล่าว องค์กรภาคประชาชนมีข้อเรียกร้องดังนี้
             1.) ขอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณายกเลิกมติที่เห็นชอบให้ประกาศกำหนด 11 ประเภทโครงการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงฯ และขอให้พิจารณาเห็นชอบประกาศกำหนด 18 ประเภทโครงการตามข้อเสนอของคณะกรรมการ 4 ฝ่ายแทน
             2.) ขอให้คณะกรรมการ 4 ฝ่ายในฐานะที่ได้รับการแต่งตั้งมาเพื่อแก้ไขปัญหารัฐธรรมนูญ มาตรา 67 วรรคสองโดยตรง แสดงท่าทีคัดค้านต่อมติดังกล่าวของคณะรัฐมนตรีและคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เนื่องจากมติดังกล่าวจะทำให้ความขัดแย้งทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น
             3.) ขอให้คณะกรรมการองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (ชั่วคราว) แสดงท่าทีคัดค้านต่อมติดังกล่าวของคณะรัฐมนตรีและคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เนื่องจากทำให้องค์กรไม่สามารถทำหน้าที่พิจารณาและตรวจสอบโครงการหรือกิจการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างรุนแรงตามเจตนารมณ์แห่งรัฐธรรมนูญได้
             4.) ขอให้รัฐบาลเร่งเสนอพิจารณาออกพระราชบัญญัติองค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพภายในสมัยประชุมนิติบัญญัตินี้ โดยกำหนดให้การประกาศกำหนดประเภทโครงการ เป็นอำนาจหน้าที่ขององค์การอิสระด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

หมายเหตุ : 1. รายละเอียดเพิ่มเติมโปรดดูแถลงการณ์ฉบับเต็ม ลงวันที่ 1 กันยายน 2553
                  2. องค์กรร่วมออกแถลงการณ์ ประกอบด้วย คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน (กป.อพช.) สมัชชาองค์กรเอกชนด้านการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม
โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม และเครือข่ายนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน

ดาวน์โหลดเอกสาร : - แถลงการณ์ฉบับเต็ม ลงวันที่ 1 กันยายน 2553 (pdf)

                              - สรุปประเด็นแถลงการณ์ (pdf)

                              - ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเรื่อง กำหนดประเภท ขนาด และวิธีปฏิบัติสำหรับโครงการหรือกิจการที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งทางด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ ที่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือเอกชน จะต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม พ.ศ.2553  (31 สิงหาคม 2553)