โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม
(Environmental Litigation and Advocacy for the Wants : EnLAW)
โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม เกิดจากข้อสรุปร่วมกันขององค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานด้านสิ่งแวดล้อม ด้านพลังงาน ด้านสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา หลายองค์กร ว่าการมุ่งเน้นนโยบายการพัฒนาภาคอุตสาหกรรม รวมทั้งอุตสาหกรรมการเกษตร นับตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1 จนถึงฉบับ ปัจจุบันได้ก่อให้เกิดผลโดยตรงจากนโยบายดังกล่าวคือ ปัญหามลพิษจากภาคอุตสาหกรรมซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของ ประชาชน ชุมชนทั้งทางตรงและทางอ้อม นอกจากนี้โครงการพัฒนาจำนวนมากเกิดขึ้นและดำเนินไปโดยปราศจากการมีส่วนร่วม ของภาคประชาชน หลายโครงการกระทบและละเมิดต่อสิทธิของประชาชนและชุมชนโดยตรง ขณะเดียวกัน กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ ไทยยังคงไม่สามารถป้องกันปัญหารวมถึงเยียวยาผลกระทบจากผลแห่งการพัฒนา เพราะนอกจากจะขาดการบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพอย่างจริงจังอย่างแท้ จริงแล้ว ตัวบทกฎหมายที่หยุดนิ่ง ไม่เท่าทันต่อสถานการณ์ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงยังเป็นแรงสนับสนุน ให้ปัญหาสิ่งแวดล้อมซับซ้อน และนำไปสู่ความรุนแรง เรื้อรังมากขึ้น แต่ประเทศไทยยังขาดองค์กรผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่จะมาเป็นผู้ ดำเนินการผลักดันให้มีการแก้ไขความบกพร่องของระบบกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่เป็น อยู่ในปัจจุบัน
กลุ่มองค์กรพัฒนาเอกชนดังกล่าวจึงมีความเห็นร่วมกัน ว่าควรมีการก่อตั้งองค์กรด้านกฎหมายสิ่งแวดล้อมขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่สนับสนุนรณรงค์ให้มีการแก้ไขปัญหาความบกพร่องของระบบกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (Environmental Litigation and Advocacy for the Wants) หรือ EnLAW จึงถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ. 2544 โดยมีภารกิจมุ่งตรวจสอบและสนับสนุนให้เกิดการบังคับใช้กฎหมายที่เป็นอยู่ (Positive Law) รวมถึงการผลักดันให้เกิดการพัฒนาปรับปรุงกฎหมาย เพื่อคุ้มครองการใช้สิทธิของประชาชนและชุมชนด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เป็นไปตามหลักการและแนวทางการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืน
ภารกิจขององค์กร
1. สนับสนุนและส่งเสริมการใช้สิทธิในการคุ้มครองสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของประชาชนและชุมชนตามรัฐธรรมนูญ กฎหมายภายในฉบับอื่น และกฎหมายระหว่างประเทศที่รัฐไทยเป็นภาคี
2. สนับสนุนและส่งเสริมหลักการการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประชาชนและชุมชน การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และสนับสนุนและส่งเสริมให้เกิดการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมอย่างแท้จริง เพื่อลดการเผชิญหน้าหรือความขัดแย้งที่รุนแรงในสังคม
3. สนับสนุนและเสริมสร้างความรู้ให้แก่ทนายความ และภาคประชาชน เพื่อพัฒนาเครือข่ายทนายความสิ่งแวดล้อม
4. สร้างและพัฒนาเครือข่ายการทำงานเชิงคดี โดยมุ่งเน้นการทำงานร่วมกันระหว่างผู้เสียหาย ชุมชน องค์กรพัฒนาเอกชน นักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญ และทนายความ
5. พัฒนาเครือข่ายองค์กรด้านกฎหมายสิ่งแวดล้อม เพื่อร่วมผลักดันให้เกิดการบังคับใช้กฎหมาย การพัฒนาปรับปรุงกฎหมาย
6. รณรงค์ให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนากฎหมายสิ่งแวดล้อม
คณะกรรมการของโครงการฯ
1. เพ็ญโฉม ตั้ง
มูลนิธิบูรณะนิเวศ Ecological Alert and Recovery – Thailand (EARTH)
Email: cainthai@gmail.com
Email: cainthai@gmail.com
2. วัชรี เผ่าเหลืองทอง
กลุ่มศึกษาพลังงานทางเลือกเพื่ออนาคต
Alternative Energy Project for Sustainability (AEPS)
Email: aeps40@gmail.com
Email: aeps40@gmail.com
3. ศยามล ไกยูรวงศ์ โครงการเสริมสร้างจิตสำนึกนิเวศวิทยา
Email: noksayamol@hotmail.com
4. ดร. สรณรัชฎ์ กาญจนะวณิชย์ มูลนิธิโลกสีเขียว (GEF)
Email: oykan@hotmail.com
5. สุรพงษ์ กองจันทึก ศูนย์กะเหรี่ยงศึกษาและพัฒนา
Email: Surapong@yahoo.com
6. พิภพ อุดมอิทธิพงศ์
Email: Pipob69@gmail.com
7. หาญณรงค์ เยาวเลิศ
Email: hannarongwft@gmail.com
ที่ปรึกษาโครงการ
1. สมชาย หอมลออ เลขาธิการมูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา
2. ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ คณบดีคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์(นิด้า)
3. ดร.วรวิทย์ เจริญเลิศ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
